جندا۔۔۔ءِ جھدءِ سیت یا نقصان پہ کیا؟ چمشانک: ولید گربنی

16 مارچ 2006ءَ إیرانءِ بازیں فوجیاں ماں تاسوکی کشگا رند وھدے کہ أولسرا جندا...ءِ نام دیما آتک، گڈا وابیں سرکار مخالف إیرانی ٹولیاں گلے چت۔ پھک شوھازیگ بیت أنت کہ ھمے نیکاں در بہ گیج أنت۔ إے پڑا 'سلطنت طلب' شہ پھکاں پیسر جندا...ءِ درگیجگا سوبین بیت أنت۔ رسگا جندا...ءِ سروک عبدالمالک ریگی أش گوَرنباز کت۔ وتی حالجاہ و ٹلوژن چئنلاں توار إش کت و گوں آئی دراجکشیں گالگدار إش کت۔ ھمے درگتا بازیں بلوچ راجپھازاں أنگت زانت نہ کتگ أت کہ ریگی کئے إنت و شہ کجا دراتکگ۔

پدا هم، بلوچ یا غیر بلوچ پھک راضی بیت أنت کہ ماں بلوچستان إنچو سرکاری واکدار یکپارگی کشگ بیتگ أنت۔ شاھیاں عبدالمالک ریگی دل أڈی دات تانکہ دیمترا ھمے وڑا آوانءِ دشمناں یک یکـّا بہ کوش أنت۔ پمیشا أنگت سالے پر نہ گوستگ أت کہ 14 فروری 2007ءَ جندا...ءَ یک دگہ پُرسوبیں بیڑےءَ 18 پاسدار ماں زاھدان کشت أنت۔


زانگ ضروری إنت کہ شہ پیسری بیڑا دانکہ إیشی إیرانی واکاں ھم وتی دست پُشتا نہ بسته بیتگ أنت۔ آواں ھم بے حسابا بلوچ دستگیر، بندیگ و لٹ کٹ کت أنت۔ ھمیشانءِ نیاما بازیں کس إش درتک أنت۔ پدا ھم گشگ روا إنت کہ واکدارانءِ کتگیں کارکردانءِ تاوان إیوکاں بلوچاں دیست أنت، بلے پاسدارانءِ کشگا بازیں غیر بلوچ ھم گلا بال کت أنت۔

عبدالمالک ریگی أنگت نوری زادہ و صدایء أمریکاءِ زینت أت۔ ھمے نند نیادانءِ برکتا ریگی منـّينگ بوت کہ وتی ٹولیءِ ناما شہ جندا۔۔۔ بدل بہ کنت و 'جنبشءِ مقاومت مردمی إیران' بزاں 'إیرانءِ مردمانءِ مزاحمتی جنز' إیر بہ کنت۔ إے کارا چؤ منیں ھم شاد بیت أنت کہ شاید ھمے برکتا مذھبءِ بیمناکیں پوشاک شہ ریگیءِ گورا لکؤشگ بہ بیت۔


ھمے جَھکا بوست دیما روان إتنت کہ شہ چاہ بھارءِ نزیکا بازیں درامد لھتے شہ جندا۔۔۔ یاگییے باسکاں چکانپت أنت۔ إے مردماں چکانپگا رند گجرانءِ گوش مِکّ بیت أنت۔ آواں مار إت کہ جاور ھما وڑا کہ ودی أنت؛ سادہ نہ أنت۔ بلے عبدالمالک ریگیءِ بازیں وشگپیاں گجرانءِ دل تشے خرسند کت أنت۔ نین گجران نند و چارگی أت کہ بارین ریگیءِ دیمتری گام کجا نیمگا چست إبیت!


إیرانی واکاں روچے 3، دگرےءَ 6، پدا 12 و 13 بلوچ مچّ کناں و درنجاں کت۔ سرکاری واکدارانءِ مقصد جندا۔۔۔ کشتگیں غیر بلوچانءِ حسابا برابر کنگ یا باج برگ أت۔ ھمے نیاما زابلءِ نزیکا یک سنی مدرسوے ھم إیران واکان وتی بلڈوزرانءِ دپا دات۔ إیشیءِ سببا شہ کش گوَری ھند و ملکاں آتکگیں بازیں طالب بے مدرسہ بیت أنت و آواں وانینوکیں پاکستانی ملا بے روزگار بیت أنت۔


ھمے مدرسوا پرؤشگءِ کارکرد پہ بازیناں دردناک أت؛ خاص شیعواں کافر منـّوکیں سنـّیاں وھدے قرآنءِ تاک ماں خاکانءِ چیرا بار گرگا دیست أنت، گڈا جؤش گپت أنت۔ پہ إیشیءِ بیڑا گرگا عبدالمالک ریگیءَ وتی کسانسالیں برات گاڑییے شہ شوروا پر کت دات تانکہ بہ رئوت و پاسدارانءِ سراوانی نبجاها بہ تراکینیت۔ کسانسالیں عبدالغفورءَ ھنچؤش کت۔


عبدالغفور ریگیءِ جانفدا بیڑ بلوچستانءِ تھا تاریخءِ أولی جانفدا بیڑ أت۔ بلــّی تؤریں عبدالغفورءِ آریپیں پت شنگ کتگیں ویڈیو و عکساں ودی إنت کہ وتی چُکـّا شہ جانفدا بیڑا پیسر رکصت کنگا إنت، بلے وتی جگرءِ کپـّا آسءِ تھا تھلانک دیگ إنسانءِ اوپارا در إنت۔ پمیشا دیر نہ کوَست کہ غمانءِ آسا آ بریان بیت۔


شہ چاہ بھار چکـّانپگ بیتگیں غیر بلوچ پاکستانی واکاں رسگا پچگپت و سلامتیا إیرانءِ دستا دات أنت۔ إیشیءِ برکتا سرکاری و سرکار مخالف گجرانءِ دل إیمن بیت أنت۔ عبدالغفورءِ جانفدا بیڑ ھم پہ بازیں گجراں اوپارا أرز إت۔ ألبت، أمیرالمومنین شیعہ مسیتءِ سرا جانفدا بیڑ سبب جؤڑ بوت کہ ریگی و سلطنتی شہ یکـّا دگر دلرنج بہ بنت۔

بلــّی توریں أنگت بازیں مغربی ملکانءِ چیردستیں گجر میڈیا واھوک إنت کہ جندا۔۔۔ءِ کتگیں کارکردانءِ حالاں تالان کنوکیں أولی حالجاہ بہ بنت و ھر بیڑا پد شہ عبدالمالک ریگی 'توضیح طلب' بہ بنت، بلے گندوکیں چم و إشکنوکیں گوش سرپد أنت کہ گجر شہ ریگی نین دلرنج بیتگ أنت۔ ھمیشیءِ مزنتریں درور شہ رضا پھلویءِ نیمگا پیرا پیر بیان دیگ إنت۔ ھمے بیانا آئیا پیشنءِ جانفدا بیڑ إیرجتگ۔

راستے ما پھک إشکنگائیں کہ پہ ریگیءِ کمکا أمریکا، برطانیا و دگرانءِ نام گرگ بیگا أنت، بلے سرپدیں مردم زان أنت کہ شہ إیشاں یکـّے ھم یک کرانے عبدالمالک ریگیءَ نہ دات۔ عبدالمالک ریگیءَ أگر شیعہ دشمنیں ملا کمک کنگا به بنت، دگہ خبرے۔


چشیں وھدےءَ کہ ریگی إیوکا رنبینگ بیتگ، آ مجبور إنت کہ وتا جاھے بہ ڈکـّینیت۔ نوکیں جاھا گچین کنگءِ آسراتی ریگیءَ نیست إنت۔ پرچاکہ آئی شہ بُرزیں جاھےءَ لیٹگراں بیگءِ وڑا إنت۔ چشیں وھداں مردم گچین کت نہ کنت کہ کجا یکـّیں ڈوک، تلار، بنڈا یا شیرّا پہ وتی جلــّینگا دست بہ جنت؛ آئیا ھرچے کہ دستا کپت، دست ئی جنت۔


ھنـّوگیں حالتا أگر ریگی بہ کپیت، ملا و گجر ھر دوئیں ٹولی سیت کن أنت۔ نقصانا بلوچ راجپھازی جھد گندیت۔ بازیں کسانءِ خیالا ريگیءِ جُھدا یک نیمگےءَ بلوچستانءِ نام توار دنیاءِ دیما سرکتگ، بلے دومی نیمگا بلوچءِ ھستیں راجپھازی جنزءِ دیما مزنیں تلار اوشتارینتگ۔ ھنوگیں جاوراں ھستیں راجپھازیں گلاں إے تلارانءِ پرؤشگا سال گوَز أنت۔


ألبت، أگر ریگیءِ جند بہ لوٹیت، رسگا دیر إبنت۔ پمیشا نیک نیتیں بلوچانءِ واھگ إنت کہ عبدالمالک ریگی وتی سیاستا گوں مشرقی بلوچستانءِ سلاحبندیں راجپھازی جھدا ھمدپ بہ دات۔ منی وڑینان وا ھمے شئور داتگ أت کہ سلاحبندیں جھدا چٹا یلہ بہ دات، بلے من سرپداں کہ آ ھنچؤشیں جاھےءَ سر بیتگ کہ اودا سلاحان دئور دیگ وتکشی إبیت۔

مردانی دیم کئ داشت کنت؟

مشرقی بلوچستانءَ إیرانی پاسدارانءِ دستمانجی إیرجنگ بوت

بلوچستانءِ راجی زرمبشءَ ماں وتی بیانےءَ مشرقی بلوچستانءِ تھا إیرانی واکانءِ دستمانجی إیر جت۔ زرمبش لوٹ کت کہ مشرق و مغربی بلوچستانءِ سیاسی گل ھؤریا ناروائیانءِ دیما بہ اوشت أنت

مشرقی بلوچستانءَ 27 أکتوبرءَ 11 إیرانی پاسدارانءِ دستگیر بیگا رند راجی زرمبشءِ إے بیان شنگ کنگ بوت۔ یازدھیں پاسدار سوچَگی تیل لڈتگیں یک گاڑییےءِ رندا کپان مشرقی بلوچستانءَ پترتہ بیتگ أنت کہ اودءِ واکاں دستگیر کتگ أنت۔

بیانءِ تھا پدّر کنگ بیتگ کہ إیرانی واک بے پرواھیا میاں اُستمانی قانون و راھبندان پرؤشگا أنت، و ھمساھگیں ملکانءِ سیماں سرگوَز کنگا أنت۔

بیانا گشگ بیتگ کہ شہ إیشی ساری 22 آگستءَ ماں ماشکیل إیرانءِ فوجا راکٹگواری کتہ بیتگ۔ شہ آ راکٹانءِ نیاما یکـّے ماں لوگےءِ سرا کپتگ أت کہ آئی سببا سئے بلوچ جنیں آدم شھید و لھتے ٹپـّی بیتگ إتنت۔ إیشانءِ کشا بازیں لوگ و ملکت راکٹاں پرؤشتگ إتنت۔

زرمبشءِ خیالا إیرانی رژیم گوں إے وڑیں کارکرداں بلوچاں ترسینگ لوٹیت۔

ترانگ بہ کپ إت کہ ھمے سالءِ أولی بھرا وھدے ماں مشرقی بلوچستان پہ وتی سرڈگارءِ آزادیا جھد کنوکیں سئے گچینی بلوچ، میر غلام محمد، میر شیر محمد و لالا منیر بلوچ شھید کنگ بیتگ إتنت، گڈا پاکستانءِ تھی جاورانءِ وزیر رحمان ملکءَ ماں وتی حالتاکی بیانےءَ إیرانءِ دستءِ ھؤر بیگءِ نیمگا إشارہ کتگ أت۔ آئیا گشتگ أت کہ إے لیڈرانءِ کشگا إیران ھم واھؤک بیتگ۔

بلوچ سیاسی جھدکارانءِ گرگ، جنگ، بندگ و بیگواہ کنگا پاکستان و إیرانءِ ھؤرکاریءِ تاریخ دراجکشینے إنت۔ 1970ءِ دھرا ھم پہ مشرقی بلوچستانءِ راجپھازی جنزءِ پرؤش دیگا إیرانی کوبرا ھلی کاپٹر و دگہ ضروری جنگی آسراتی کارمرز بیتگ إتنت۔

بلوچستانءِ راجی زرمبشءَ وتی بیانا سرکچ داتگ کہ پاکستان بہ بیت، عراق، لبنان، سعودی عرب، یمن و یا دگہ خلیجی ملکے؛ إیرانی دستمانجی بے لگام ھرجاہ أنگت أنت۔ یک نیمگےءَ بگندئے إیران وتا أٹمی واکے جؤڑ کنگا تکانسر إنت و دومیا ھَئیا کِشیاں شہ سلاح پرکنان و پہ خرابکاریا دریں ملکاں دیم دیان إنت۔

زرمبشءَ زور پرداتگ کہ إیرانءِ نوکتریں کارکرد پدل چارگ و إیرجنگ بہ بیت۔ ألبت شہ پاکستانی سرکارا چدا گيئشتر اُمیدوار بیگ مفتینے إنت۔ پمیشا مشرقی بلوچستانءِ سیاسی تنظیم و راھدربر إے دستمانجنیءِ خلافا یکتوار بہ بنت۔ ألــمّا گوں یکـّا دگرءِ کمک و ھؤرکاریا بلوچ قوم وتی منزلءِ نیمگا زیتر روان إبیت۔

شہ مشرقی بلوچستانءِ ژوب ھندا 6 إیرانی مردم دستگیر بوت أنت

مشرقی بلوچستانءِ پٹان ھند ژوبءِ سرکاری واکاں شش إیرانی جمعهءَ دستگیر کت أنت۔ إے ششیں إیرانیاں مشرقی بلوچستانءَ روگءِ ھچ إجازت نامہ گوں نیست إنت۔ إیشاں دستگیر کنگا پد ھندی پولیس شہ آواں پؤلکاری کنگا إنت۔

ترانگ بہ کپ إت کہ ماں کوئٹہ نندارینگتيں إیرانی سفارتکارانءِ برکتا إیرانی واکدار و کارباری پٹانانءِ نیاما یک رشتگے جوڑینگ بیتگ کہ إیشیءِ ردا إیران مخالف بلوچ سیاستکارانءِ باروا پٹان پہ إیران چاریگی کن أنت و بدلا إیرانی سرکار پٹاناں ماں مغربی بلوچستانءَ کاربار کنگءِ شرّیں مؤہ دات۔

ھمے دوئیں نیمگی تعاونءِ برکتا إیرانی چاریگ تانکہ ژوب ھندا سر بیگا أنت۔ آدگہ دیما پٹان ماں پیشن وڑیں یکگوَرتِریں مغربی بلوچستانءِ ھندا گوں إیرانی پاسداراں ھم دیوان بیتگ أنت۔

دوئیں نیمگءِ نزیکیءِ مثال بُرزا داتگیں مردمانءِ دستگیری إنت کہ روچتاک توارءَ مرچی شنگ کتگ و 18 أکتوبر ماں پیشن جانفدا بیڑا 5 پٹانانءِ کشگ بیگ إنت کہ آوانءِ جسد ماں تفتان سیمسرا پاکستانی واکان دیگ بیتگ إتنت۔

بلوچی کتاب: دادشاه

ماں إے جنگا کہ إتپاک کپت، حاکم و آوانءِ مردماں مزنیں دلیرییے پیش داشت۔ لھتے شہ حاکماں؛ چؤش کہ مھیم میر لاشاری، کریم لاشاری، یوسف مبارکی، موسا مبارکی و لھتے ژاندرم ماں راہ کشگ بوت أنت۔۔۔

سرجمیں کتابا بہ وان إنت۔

حزب مردمی تپاکیءِ دعوت نامہءِ سرا چمشانکے۔ ولید گربنی

حزب مردمی بلوچستانءَ یک پیشنھادی/تجویزی منشورے تالان کتگ و إیشیءِ سرحالا إنت "۔۔۔ پہ قومی و جمھوری واکانءِ تپاکیا پشنھادی منشور"۔

"حاکمیت ملی و آزادیھای دموکراتیک حق طبیعی مردم بلوچستان أست"۔ بزاں قومی حاکمی و جھموری آزادی بلوچستان مردمانءِ قدرتی حق إنت۔تبصرہ: إیشی نوکیں خبرے نہ إنت۔ چدا پیسرا باز براں حزب مردم و دگہ گلاں هنچوشین گپ جتگ۔ زرمبش و جبھہ متحدہ ھم ھمیشیءِ منـّوک أنت۔ حزب مردم ھم سرپد إنت کہ کرد، ترک، عرب، تامل، کشمیری، باسک و آیرش ھم پہ وتی قوماں ھنچوشیں گپ جن أنت۔

حزب مردمءِ بیانا کمال إدا إنت کہ حاکمیتءِ لوٹا کہ کنگا إنت، پدا وت سرکچ دیگا إنت کہ حاکمیت دو وڑین أنت۔ یکـے مشروعیت دموکراسی۔۔۔۔ و دگرے حاکمیت پہ زور نیزہ!بزاں حاکمیت ملیءِ جند بے پکار أنت۔ دموکراسی أصلی عنصر إنت کہ إیشیا درد وار جؤڑ کنت۔ ھمے خبر رئوت اودا سر بیت کہ حزب مردمءَ پہ زانت یا نادلگوشی بلوچ قوم/ملتءِ آزادی دومی درجہ داتگ و جمھوری رواج أعلاتر کتگ۔ (اُمید إنت کہ سبزیانءِ جمھموریت مہ بیت)۔

حزبءِ بیانا دیمترا سرکچ دیگ بیتگ کہ یک شریں گلے گوں گیشینتگیں لوٹاں بلوچستانءِ قومی حاکمیا پچگپت و دموکراسیا رواج دات کنت۔ ھمیشیءِ نہ بیگءِ سببا حزب مردم سیاسی تنظیم و بلوچستانءِ جھدکاراں یکجاہ بیگءِ دعوتا دات۔ ألبت ھؤر بیگءِ لھتے شرط حزب مردمیءِ بیانا إیر کنگ بیتگ أنت۔

- بلوچستان مردمانءِ قومی حاکمیتءَ منـّگ و وتی آیندہ فیصلوا میان اُستمانی قراربندانءِ ردا وت کت بہ کن أنت۔

تبصرہ: راستیں گپ إیش إنت کہ أمریکاءَ گوں وتی پاکستان و سعودی دروشمین سنگتاں میاں اُستمانی میثاق/قراربندانءِ دیم سیاہ کتگ۔ أگر چیزے پشت کپتگ ھم آوانءِ تھا کشمیری، فلسطینی، إیرلندی و باسک قومانءِ جیڑوانءِ حل بادے مرچی در نیاتکگ۔ و گوستگیں 6 سالاں رتکگیں بلوچءِ خون و میان اُستمانی قانونانءِ بے أثری سکین دی أنت کہ بلوچ وتی وھدا و واکا إیشانءِ چست إیرا زوال مہ کن أنت۔

اودا کہ حاکمیتءِ منـّگ بیگءِ گپ به بیت، گڈا إیشی اُستمانی گلا ساریا گيشینتگ و باز براں توضیح دیگ بیتگ۔ نیں إیشیءِ کوھن ترّتگ۔ رتکگیں بلوچانءِ خونانءِ رژنءِ دیما إے وڑیں گپ نیں تامور أنت۔ پمیشا حاکمت ملیّ مٹـّینگ و 'مالکیت ملی' بہ بیت۔ قول شھید أعظم نواب أکبر شھباز بگٹیءَ "ساحل و وسایل؛ ھرچے کہ زمینءِ سرا و چیرا ھست إیشیا بلوچانءِ میراث منـّگ ضروری إنت"۔

حاکمیت یک ھنچوشیں چیزے کہ مرچی نیست باندا ترا رسیت و أگر رس إت، پدا ھم واگ دگرے دستا بیت کنت؛ ھما وڑا کہ مرچی مشرقی بلوچستانءِ بلوچ حاکم أنت کہ إسلام آبادءِ چنگءِ ساز أنت۔

- إیرانی قومانءِ ھوریا پہ وشی و تپاکی نندگ قبول کنگ بہ بیتتبصرہ: بلوچءِ سرا چے زور أنت کہ آ إیرانی قومانءِ درداں سوکی بہ بیت؟ بلوچ شہ وتی درداں گریزی إنت۔ ھچ ضرورت نہ إنت کہ ما شرط إیر بہ کنیں کہ أگر إیرانی قومانءِ ھؤر بیگا بلوچے نہ منـّیت، گڈا گوں ما ھؤر بیت نہ کنت!

باید أت کہ إدا مشرقی و شمالی بلوچستانءِ بھرانءِ ھؤر بیگا یک قدرتی ضرورت قبول کنگءِ شرط ھؤر بہ بیتین أت۔ و گشگ بیتین أت کہ أگر کسے بلوچستانءِ سرجمیں ٹکراں بلوچ قومءِ میراث منـّوک نہ إنت، گڈا ھؤر بیت نہ کنت۔

- جدائی دین از دولت۔۔۔ دیناں بروبریا آزاد کنگءِ ضمانت دیگ۔تبصرہ: دینءَ شہ دولتءَ جدا کنگ شر إنت۔ ألبت وھدے کہ آزادیءِ ضمانتءِ گپ إبیت، گڈا پدا جیڑہ إنت۔ پمیشا دینءِ آزادی مشروط بہ بیت۔ شرط إیش إنت تاں آ وھدی کہ یک دینے گون آدگرا جنگ نہ وارت و دولتا تاوانبار نہ کنت، گڈا بروبر إنت۔ أگر نہ گڈا جـِن بوتلا بند کنگ بہ بیت۔

- جنیں آدمانءِ سرا زوراکیاں ولگوج کنگ و آواں گوں مرداں بروبریں حق دیگ۔

تبصرہ: بدیں گپے نہ إنت، بلے منی خیالا وھدے کہ گشیت 'تبعیض جنسی از زنان' إیشیءِ تھا 'زنان' ھؤر مہ بیت؛ إیوکا 'تبعیض جنسی' شر إنت۔ إے وڑا بگا و لِزبینانءِ جیڑہ ھم حل إنت۔

پنچمی پیش شرط ھچ ضرورت نہ إنت۔ إدا داتگیں خبرانءِ ردا أگر یک بلوچ گلے بہ گشیت کہ آ شہ 1979 رند آتکگیں تھرانیاں بلوچستانی نہ منـّیت، گڈا حزب مردم گشیت گوں ما گپ مہ کن! منی خیالا إیشی حزب مردمءِ ھردچاریا شون دات۔ و إشاروے إنت کہ "إستقلال طلب ناسیونالیست کور أنت" - بزان آزادی لوٹوک کوریں/کٹریں راجپھاز أنت کہ حزب مردمیانءِ ردا جاگہ إش نیست إنت۔

ھر مُدِرنیں سیاسی گل ششمی لوٹا داتگیں خبراں منــّوک إنت۔ پمیشا ماں پیش شرطاں إیشیا ھؤر کنگ وتا مزن پیشدارگءِ یک نزوریں توجیلے إنت۔ مرچی بلوچ دانا أنت؛ زانت کن أنت کہ کئے چنچو آپءِ تھا إنت۔

أگر قرار بہ بیت کہ یک گلے تپاکی یا ھؤر بیگءِ دعوتا بہ دات و وتی بن راھبندءِ خبراں پیش شرط إیر بہ کنت، گڈا إیشی یک گامے پیئش کنزگ و دوگام پدا روگءِ برابریا کنت۔ مردم کہ تپاکیا په دیمروی مزنیں عنصرے لیک أنت، گڈا آ أولا پیش شرط إیر نہ کن أنت۔ پہ آواں تپاکی شہ شرطاں مھم تر إبیت۔

مردم اُمید بہ کنت کہ دیمتری پیشنھادی منشورانءِ تھا بدلیءِ جاگہ مان کنگ بہ بیت۔ تانکہ سوبینیءِ اُمید گيئشتر بہ بنت۔

Source: www.balochinews.com